Philately as My Gateway to the World

 

In my article “100 Years of the Poznań Archives”, I wrote about the beginnings of my passion for philately. It was a remarkably strong passion, one that would eventually influence many aspects of my life. Looking back, I can see that philately was much more to me than simply collecting stamps. At a time when travelling around the world was extremely difficult—and for a young person in Poland, practically impossible—postage stamps became my gateway to the world.

Through stamps I discovered distant countries, their history, geography, culture and people. I had pen pals in almost every part of the world. Letters arrived from places that, at that time, I knew mainly from atlases and, of course, from postage stamps. Every envelope was a little journey.

Eventually, however, collecting stamps alone was no longer enough. In 1974, I created my own completely private “API Post Office.” The name came, naturally, from my initials—A. Philips. It began partly as a game and partly out of fascination with the real postal world. I created my own postal system, complete with its own stamps.

The API Post Office

My “API Post Office” had its own stamps, and its activities were inspired by real postal services around the world. I did not want to create random pictures, however. What fascinated me was the possibility of referring to authentic philatelic traditions.

A good example is the stamp I prepared to mark the 50th anniversary of the API Post Office – June 22, 2024. Its design deliberately refers to the classic stamps of New Caledonia.

The inspiration came from the 1928 stamps of New Caledonia depicting a bay with characteristic mangroves, known in French as palétuviers. Their distinctive composition, treatment of the landscape and typography provided the starting point for my own design.

The resemblance is therefore not accidental. The API Post Office is a kind of philatelic game, but a game consciously rooted in the history of real postal services. I also regard its stamps as part of that story—a private experiment, perhaps, but also a record of my lifelong fascination with philately.

From a Childhood Passion to Fifty Years Later

When the API Post Office was created in 1974, I could never have imagined that half a century later I would still be interested in stamps and postal history. In those fifty years, almost everything has changed: technology, communication, travel, and above all, access to information.

Philately has changed as well.

When I began collecting stamps, obtaining information about a distant country required books, catalogues, magazines and, above all, correspondence with other collectors. Today, within a few seconds, one can see a stamp from virtually any country, read about its history, compare varieties or find information about its issue.

This is an enormous advantage, but something has also been lost. In the past, a stamp was not merely a collectible object. It was a material fragment of the world that arrived in an envelope.

Is This Already the End of the Age of Stamps?

In recent years, there has been an increasing feeling that traditional postal services are entering a period of decline. In Poland, an important change concerning registered mail took place in 2021. From May 1, 2021, traditional postage stamps ceased to be used as a form of payment for domestic and international registered mail, being replaced by “R” labels indicating the postage paid. Traditional stamps remained in use as a form of payment for ordinary, unregistered letters, as well as collectible items.

It was another sign of a broader transformation. The postage stamp is increasingly ceasing to be an everyday means of communication and becoming a collector’s object.

The Internet has also meant that, for the younger generation, the world has become accessible in a way that we could hardly have imagined in the 1970s. Within moments, one can see photographs of virtually any place on Earth, communicate with someone living on the other side of the world, or visit a museum thousands of kilometres away.

For me, philately was once a gateway to the world. Today, that role has largely been taken over by the Internet.

That does not mean that stamps have lost their importance. On the contrary: as their everyday function disappears, they are becoming increasingly fascinating historical documents. They record the history of countries, political changes, culture, art, technology and the ways in which societies wished to portray themselves.

A Post Office That Never Really Existed

In this context, my API Post Office, created on June 22, 1974, is now more than just a youthful idea from half a century ago. It is a reminder of a time when the postage stamp had a very different meaning from the one it has today.

It was a ticket to a world that could not easily be visited. It was an excuse to make friends with someone living thousands of kilometres away. It was a source of knowledge and inspiration.

And my own “Post Office” was an attempt to create a small world within the world of stamps.

That is why, fifty years later, I still enjoy returning to those old ideas. Not merely out of nostalgia, but because they show the extraordinary role philately could play in the life of someone growing up at a time when the world was far less accessible than it is today.

On June 22, 2024, fifty years had passed since the creation of the API Post Office.

Half a century has gone by quickly. The world that stamps once opened up to me is now accessible almost without limits. But the fascination remains.

And perhaps that is precisely why my little private “Post Office” still exists.

Philately and Genealogy

 

Philately and Genealogy – My Two Great Passions Met in One Place

  

Philately and genealogy – my two great passions – met in one place, in one postage stamp, in one stone monument that connects the history of my family with the history of Poland.

In my books The Philips Family History – Galician German Family Story and Historia rodziny Philips – Z Lotaryngii przez Galicję do Polski, I wrote about the fate of my ancestors, about their journey from Lorraine to Galicia and further on to modern Poland. In these stories, an important place is held by my grandmother – Józefa Philipps, née Bartoszewska.

My grandmother came from a Polish family that had lived for centuries in the eastern part of the former Polish–Lithuanian Commonwealth – lands that today belong to western Ukraine. She was born in Kopyczyńce in the Tarnopol Voivodeship. She belonged to a poor but old Polish noble family. Family tradition claimed that someone from her lineage had once been the owner of the castle in Trembowla. Unfortunately, I was never able to verify this information – the registers of Polish Catholic churches disappeared during the Soviet occupation.

My father was unable to obtain his birth certificate from Stanisławów. Only in 1986, in Poznań, was a new substitute birth record issued for him – a document that reflects the dramatic fate of many families from the former Eastern Borderlands.

In the history of the Bartoszewski family there appears, however, an event of significance far beyond the story of a single lineage. Marcin Bartoszewski, the brother of the father of Wanda (the grandmother of Józefa Wanda Philipps), became known as the co-discoverer of an ancient monument of the pagan god known as “Światowid.”

In 1847, Marcin Bartoszewski, together with the Ukrainian Ivan Chalamana, discovered the stone statue in the dried riverbed of the Zbruch River, which at that time formed the border between Austria and Russia. The discovery took place near the village of Horodnica, then belonging to Count Mieczysław Potocki.

The four-sided stone column, 257 cm high and carved from limestone from the Medobory region, was dated by many archaeologists to the 9th century; today it is most often assigned to the 10th or the turn of the 9th/10th century. It was originally covered with polychrome paint. Topped with a head bearing four faces, it symbolized omniscient vision and mystical power. The statue once stood in a pagan sanctuary on Mount Bohit, about two kilometers from where it was found.

Today this remarkable artifact – Światowid ze Zbrucza – is exhibited in the Muzeum Archeologiczne w Krakowie on Senacka Street in Kraków. Family tradition says that transporting the monument to Kraków took two weeks, carried by ox-drawn wagon. The image of that massive stone figure slowly moving along Galician roads has always stirred my imagination.

Nearly two centuries after that discovery, history has come full circle – this time in a philatelic dimension.

On February 18, 2026, Poczta Polska issued an unstamped souvenir sheet titled “175 Years of the Archaeological Museum in Kraków” (catalogue number 5497). The issue commemorates the 175th anniversary of the oldest archaeological museum in Poland, originally founded as the Museum of Antiquities by Kraków intellectuals associated with the Kraków Scientific Society.

The stamp features the statue of Światowid from the Zbruch River – one of the most recognizable works of Slavic sacred art. The sculpture is reproduced with great attention to detail. Different views – front, side, and back – are arranged on the souvenir sheet, emphasizing its four-sided form and symbolic meaning. The background includes illustrations of selected archaeological artifacts from the museum’s collections: axes, spearheads, fragments of tools, and ornaments.

The illustrated field of the First Day Cover (FDC) presents a panoramic photograph of Kraków, showing the historic city center. In the foreground are the buildings of the Archaeological Museum and its garden – an integral and recognizable part of this historic institution. The overall design is elegant and restrained, harmonizing well with the archaeological character of the issue.

The cancellation mark features a simplified graphic of the head of the Światowid statue, which also serves as the museum’s logo. The design is clear and minimalist – appropriate for a jubilee issue.

The letter designation “B” corresponds to the nominal value used for priority, non-registered domestic letter mail in size S.

For me, however, this issue carries a much deeper meaning. It is not only an anniversary of an institution, nor merely an attractive philatelic item. It is a symbolic meeting of two worlds – history carved in stone and history preserved in family memory.

Genealogy leads me to Marcin Bartoszewski and the events of 1847. Philately allows me to encapsulate that story in a small, artistic postage stamp that becomes part of my collection – and perhaps an illustration in a future chapter of my book.

In one stamp, Galicia, Kraków, family legend, scholarship, art, and my personal passion as a collector come together. In such moments, I feel that the past truly lives on – in archives, in museums, in family stories… and in the pages of a stamp album.

Both books about the history of my family are available on eBay: Galician German Family Story and Historia Rodziny Philips. 

Historia Portugalii

 Kartka pocztowa z wizerunkiem królewskiej pary (D. João IV i D. Luisa de Gusmão) jest częścią serii edukacyjnej "Conheça a Sua História" (Poznaj Swoją Historię).

KRÓL  JOÃO IV i DONA LUISA DE GUSMÃO

„W królowej Donie Luisie de Gusmão, która mimo hiszpańskiego pochodzenia od pierwszych chwil stała się wielką orędowniczką i przewodniczką sprawy Niepodległości — król Jan IV znajduje najpewniejsze wsparcie i najbardziej trafną radę podczas długich kampanii dyplomatycznych i militarnych Przywrócenia Portugalskiego [Restauracji].”

Restauração Portuguesa: Jest to specyficzny termin historyczny odnoszący się do wojny, która zakończyła unię iberyjską i przywróciła niepodległość Portugalii w 1640 roku. Chociaż "Przywrócenie Portugalskie" jest dosłownym tłumaczeniem, w polskiej historiografii funkcjonuje jako "Restauracja Portugalska" (od hiszpańskiej dominacji). Obie formy są zrozumiałe.

Datownik: 18.11.1958 "Ambulância Beira Alta" najprawdopodobniej odnosi się do usługi pocztowej lub kurierskiej, która wykorzystywała infrastrukturę tej ważnej Linha da Beira Alta.

Linha da Beira Alta to międzynarodowa linia kolejowa, która łączy węzeł kolejowy w Pampilhosa (Linha do Norte), niedaleko Coimbry, z granicą hiszpańską w Vilar Formoso, a jej trasa biegnie równolegle do nurtu rzeki Mondego. Jest to zelektryfikowana linia o rozstawie iberyjskim (1,668 m), składająca się głównie z jednogo toru, o całkowitej długości około 202 km. Uważa się ją za główny dostęp koleją między Portugalią a resztą Europy, dlatego też uznawana jest za niezwykle ważny szlak kolejowy. Została zbudowana przez Companhia dos Caminhos de Ferro Portugueses da Beira Alta w celu otwarcia nowego, bliższego Coimbrze, połączenia międzynarodowego oraz połączenia sieci kolejowej z ważnym portem w Figueira da Foz. Została zainaugurowana 3 sierpnia 1882 roku. Przeszła znaczące prace renowacyjne w latach 80. i 90. XX wieku, podczas których zmodernizowano systemy sygnalizacji i komunikacji, a także zelektryfikowano i odnowiono torowisko na całej jej długości.

Marek Zbierski

 Odszedł Marek Zbierski – pasjonat filatelistyki i nasz wieloletni kolega

W świecie filatelistyki w Poznaniu ubyło kolejnego pasjonata. Odszedł od nas Marek Zbierski, znany w środowisku zarówno jako kolekcjoner, jak redaktor i wydawca biuletynu „Tematica”.

Znaliśmy się z Markiem „od zawsze”. Większość z nas, poznańskich filatelistów, to wychowankowie Koła Filatelistycznego działającego w Zamku pod kierunkiem Bernarda Stępczyńskiego. To właśnie tam, w młodzieżowych latach, po raz pierwszy zetknęliśmy się z pasją, która towarzyszyła nam całe życie. Tam też poznałem Marka – od początku wyróżniał się ogromną wiedzą, życzliwością i gotowością do pomocy innym kolekcjonerom.

Śmierć każdego filatelisty to nie tylko strata dla przyjaciół i rodziny, ale także ubytek dla całego środowiska. Coraz mniej wśród nas młodych następców, którzy chcieliby pielęgnować i rozwijać tę piękną pasję. Dlatego odejście Marka jest symbolem końca pewnej epoki – epoki, w której filatelistyka była czymś więcej niż hobby, była sposobem na życie i łącznikiem między ludźmi.

Marek Zbierski pozostanie w naszej pamięci jako człowiek, który potrafił łączyć pasję z profesjonalizmem, a przy tym zachować pogodę ducha i serdeczność. Wspomnienia wspólnych rozmów, poszukiwań brakujących walorów i atmosfery spotkań w „Domu Kolejarza” będą nam towarzyszyć jeszcze długo.

Więcej:  Zbierski Marek

"Śpieszmy się" – ks. Jan Twardowski

Śpieszmy się kochać ludzi,
tak szybko odchodzą.
zostaną po nich buty i telefon głuchy.
tylko to co nieważne
jak krowa się wlecze.
najważniejsze tak prędkie,
że nagle się staje,
potem cisza normalna,
więc całkiem nieznośna,
jak czystość urodzona
najprościej z rozpaczy,
kiedy myślimy o kimś,
kogo zostawiamy.

 

Macau’s Postal Farewell to Portugal: A Philatelic Retrospective and a Historic Blunder

 On December 19, 1999, Macau’s postal service bid farewell to over four centuries of Portuguese administration with the poignant series “Macau – Retrospective.” These stamps were the last to bear the inscription “Macau – Republic of Portugal” before the handover to China the following day. Yet, just over a year earlier, the Macau Post Office found itself at the center of an embarrassing philatelic blunder—one that forced a rare stamp recall and left collectors amused. 

 

 The Vasco da Gama Misprint: A Date to Remember 

On May 20, 1998, Macau issued a commemorative set honoring the 500th anniversary of Vasco da Gama’s discovery of the sea route to India (1498–1998). Designed by Vítor Marreiros, the stamps featured intricate depictions of the explorer’s ships and maps. However, the release contained a glaring error: the stamps mistakenly marked da Gama’s arrival in Calicut as 1598—a full century too late. 

 

By September 1998, the Macau Post Office had issued a corrected version with the proper date (1498), but not before thousands of the erroneous stamps entered circulation. 

 

Collector’s Gold: The “1598” Rarity 

Carlos Roldão Lopes, former director of Macau’s postal service, later quipped: 

“Clearly, whoever snapped up the misprinted stamps added serious value to their collection.”

Today, the 1998 “1598” error stamps are sought-after rarities, with prices reaching hundreds of dollars for mint-condition examples. The corrected 1498 versions, meanwhile, remain affordable (around $5–20 per set). 

 A Philatelic Farewell to Portugal 

The December 1999 “Retrospective” series served as Macau’s final philatelic tribute to Portuguese rule. The stamps showcased iconic landmarks like the Ruins of St. Paul’s and the Guia Lighthouse, blending colonial history with artistry. 

 About the 500th anniversary of Vasco da Gama’s discovery of the sea route to India  you may read here: Vasco da Gama – the sea route to India

Ramon d'Areny-Plandolit i maksimafilia

 Jednym z moich przyjaciół filatelistów, z którym wymieniałem głównie maksimafilię (widokówki z dopasowanym motywem znaczka oraz, w miarę możliwości, związanym z nim stemplem – te trzy elementy tworzyły całość), był Ramon d'Areny-Plandolit i Gassó. Poznaliśmy się dzięki wspólnej pasji do znaczków i historii zaklętej w małych kartonikach. Ramon pochodził z jednej z najznamienitszych rodzin Andory –Areny-Plandolit, której członkowie od wieków odgrywali ważną rolę w polityce i kulturze tego małego, górskiego kraju.  Z zawodu był farmaceutą.

Ramon, podobnie jak ja, kochał maksimafilię – tę szczególną gałąź filatelistyki, gdzie znaczek, widokówka i stempel tworzą harmonijną całość. Był pionierem tej dziedziny w Andorze i sam projektował karty, które później trafiały do kolekcjonerów na całym świecie. W 2015 r. Andora wydała nawet znaczek pocztowy ku jego czci, z jego portretem i przykładowymi pracami - kartami maksimum. 

 

 Niestety, Ramon odszedł kilka lat temu, ale jego kolekcja i pamięć o nim przetrwały – tak jak te widokówki, które kiedyś do mnie wysłał. A ja do dziś przechowuję je w swoim albumie, obok innych skarbów z Andory – kraju, który dzięki takim ludziom jak on i jego przodkowie, ma tak niezwykłą historię. 

 Rodzina Areny-Plandolit – arystokracja Andory 

Ramon był potomkiem Guillema Marii d'Areny i de Plandolit, III barona Senaller i Gramenet (1822–1876), który zasłynął jako reformator andorskich instytucji politycznych. Guillem, urodzony w La Seu d'Urgell, był kluczową postacią w historii Andory – w 1866 r. doprowadził do Nowej Reformy (Nova Reforma), która zmodernizowała system władzy, wprowadzając m.in. regularne wybory i kontrolę nad finansami publicznymi.  Jego życie było jednak naznaczone tragedią – w 1855 r. jego pierwsza żona, Maria Dolores Parella, została zamordowana w Barcelonie przez zakochanego w niej hiszpańskiego oficera, który później popełnił samobójstwo w więzieniu. Guillem szybko ożenił się ponownie, a jego rodzina kontynuowała działalność polityczną i kulturalną. 

 Dom rodziny – Casa d'Areny-Plandolit 

Rodzinna posiadłość w Ordino, Casa d'Areny-Plandolit, dziś jest muzeum, które pokazuje życie andorskiej arystokracji w XIX w. Znajdują się tam m.in.: 

-Gabinet dentystyczny – odtworzony na wzór praktyki Pau-Xaviera d'Areny-Plandolit (ojca Ramona), który był nie tylko lekarzem, ale też pasjonatem…taksydermii (w domu było nawet małe muzeum wypchanych zwierząt!). 

-Ciemnia fotograficzna – Pau-Xavier i Ramon wspólnie stworzyli imponującą kolekcję 4000 zdjęć, dokumentujących życie w Andorze w latach 1920–1945. 

 Karty maksimum – małe arcydzieła filatelistyczne 

 W świecie kolekcjonerstwa pocztowego istnieje dziedzina, w której sztuka, historia i precyzja łączą się w harmonijną całość. To maksimafilia, a jej najcenniejszymi obiektami są karty maksimum – prawdziwe perły w kolekcjach filatelistów. 

 Czym jest karta maksimum? 

 Karta maksimum (fr. carte-maximum) to specjalnie skomponowana artystyczna pocztówka, na której znajdują się trzy kluczowe elementy: 

 1. Znaczek pocztowy – o motywie identycznym lub bardzo zbliżonym do ilustracji na pocztówce 

2. Stempel pocztowy – tematycznie powiązany z przedstawionym motywem 

3. Pocztówka – stanowiąca tło i uzupełnienie całej kompozycji 

 

Przykładowe karty maksimum

Zasady tworzenia idealnej karty maksimum 

 Międzynarodowa Federacja Filatelistyczna (FIP) ściśle określa wymagania, jakie musi spełniać karta maksimum: 

 -Dopasowanie motywów – ilustracja na pocztówce i znaczek powinny przedstawiać ten sam temat (np. ten sam zabytek, postać lub krajobraz) 

-Wymiary – standardowa pocztówka musi mieścić się w przedziale 90×140 mm do 105×148 mm 

-Kompozycja – co najmniej 75% powierzchni powinna być zajęta przez ilustrację 

-Znaczek – musi być aktualnie w obiegu (nie stosuje się znaczków służbowych ani dopłatowych) 

-Stempel – powinien pochodzić z miejsca związanego z tematem lub być stemplem okolicznościowym 

 Dlaczego kolekcjonerzy je uwielbiają? 

 Karty maksimum to prawdziwe wyzwanie dla kolekcjonera. Znalezienie idealnie pasującej pocztówki, odpowiedniego znaczka i właściwego stempla wymaga często miesięcy poszukiwań.

 Wartość takiej karty rośnie, gdy: 

- wszystkie elementy są idealnie dopasowane 

- stempel pochodzi z pierwszego dnia obiegu znaczka 

- kompozycja jest wyjątkowo staranna 

 Historia i ciekawostki 

 Pierwsze karty maksimum pojawiły się pod koniec XIX wieku, ale prawdziwy rozkwit tej dziedziny nastąpił w latach 20. XX wieku. 

 

 

 

Biskupin - Polish Pompeii

 On April 28, 2025, Poczta Polska will issue postage stamps from the EUROPA series. The stamps were designed by Andrzej Gosik.

 

Biskupin is one of Poland’s most significant archaeological sites, often referred to as the "Polish Pompeii." Situated in north-central Poland on a marshy peninsula of Lake Biskupin, approximately 90 km northeast of Poznań, it offers a remarkable glimpse into the life of the Lusatian culture during the late Bronze Age.

Historical Background

The settlement at Biskupin dates back to around 738 BC and is attributed to the Lusatian culture. Discovered in 1933 by schoolteacher Walenty Szwajcer, the site revealed a well-preserved fortified settlement. Excavations began in 1934 under the direction of archaeologists Józef Kostrzewski and Zdzisław Rajewski. The discovery quickly became a symbol of Poland's ancient heritage and played a significant role in shaping national identity.

Site Features

The ancient settlement covered an area of approximately 2 hectares and was home to around 1,000 inhabitants. It featured over 100 wooden houses, each measuring about 8 by 10 meters, arranged in a grid pattern along 11 parallel streets. The entire settlement was surrounded by a wooden rampart constructed using the box technique, measuring over 450 meters in length and accompanied by a breakwater to protect against flooding.

Archaeological Museum and Attractions

Today, Biskupin serves as an open-air archaeological museum, offering visitors a chance to explore reconstructed elements of the ancient settlement, including houses, streets, and fortifications. The museum also features an exhibition pavilion displaying artifacts such as tools, ornaments, weapons, and remnants of crops and domestic animals found during excavations.

One of the highlights is the annual Archaeology Festival held in September, which is the largest event of its kind in Poland. The festival includes demonstrations of ancient crafts, dances, and culinary traditions, providing an immersive experience into the past.

For more information, you can visit the official website of the Biskupin Archaeological Museum: biskupin.pl.